Bakı Slavyan Universitetində (BSU) akademik Ramiz Mehdiyevin rus dilində çap olunmuş “Şah İsmayıl Səfəvi: hökmdarın və döyüşçünün portreti” kitabının birinci hissəsinin ilk təqdimatı keçirilib.

Dalgatv-nin AzərTAc-a istinadən verdiyi məlumata görə, bu əsər görkəmli dövlət xadimi və sərkərdə, Azərbaycan tarixində ilk mərkəzləşdirilmiş dövlətin - Səfəvilər dövlətinin banisi Şah İsmayıl Səfəvinin (1487-1524) hərbi-siyasi, ideoloji və diplomatik irsinə milli tarix elmimizdə ən bitkin və sistemli baxışın məhsuludur.

Tədbiri BSU-nun rektoru, professor Asif Hacıyev açaraq kitabın tarixi əhəmiyyətindən danışıb. Bildirilib ki, bu dəyərli əsərdə orta əsrlər tarixinə yeni bir baxış ortaya qoyulub. Kitabda müəllif Azərbaycanın tarixi torpaqlarını bütövlükdə təhlil edib, bu ərazidə baş verən hadisələrə obyektiv münasibət ortaya qoyub. Rektor tariximizin öyrənilməsi, tədqiqi və gələcək nəsillərə çatdırılmasında böyük əmək sərf etmiş akademik Ramiz Mehdiyevə dərin təşəkkürünü bildirib.

Təqdimat mərasimində Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının məsul əməkdaşı Eldar Əmirov akademik Ramiz Mehdiyevin salamlarını tədbir iştirakçılarına çatdırıb. O vurğulayıb ki, müəllif bu kitabı yazarkən həm Azərbaycan, həm də xarici səfəvişünaslığın əsas nailiyyətlərini nəzərə alıb. Eyni zamanda, kitabda ilk dəfə olaraq dünyanın görkəmli şərqşünaslarının araşdırmalarında əksini tapmamış məxəzlərdən istifadə edilib.

Diqqətə çatdırılıb ki, akademik Ramiz Mehdiyevin bu əsəri yeddi fəsildən ibarətdir. Müəllifin toxunduğu məsələlərin vacibliyi və əhatə dairəsi barədə tam təsəvvür yaranması üçün həmin fəsillərin adlarını sadalamaq kifayətdir: “Qərəzsiz və nifrətsiz”, “Səfəvilər sülaləsinin etnik mənsubiyyəti”, “Səfəviyyə” ordeninin yaranması və siyasiləşməsi”, “Səfəvilərin ideologiyası. Şiəlik və qızılbaşlıq siyasi mübarizə vasitələri kimi”, “İsmayıl tərəfindən Azərbaycan torpaqlarının birləşdirilməsi və Səfəvilər dövlətinin yaranması”, “Şah İsmayılın böyük dövləti: hərbi və siyasi sistemə baxış”, “Şah İsmayıl Səfəvi və Azərbaycan mədəniyyətinin və dilinin çiçəklənməsi”.

Tədbirdə çıxış edən digər natiqlər bildiriblər ki, bu yeni nəşr Azərbaycan dövlətçiliyinin tarixində ilk mərkəzləşmiş dövlətin əsasını qoymuş Şah İsmayıl Səfəvinin diplomatik və siyasi fəaliyyətinə həsr olunub. Kitab Səfəvilər dövlətinin tarixinin öyrənilməsi və bu sahədəki boşluğun doldurulması baxımından olduqca əhəmiyyətlidir.

Qeyd edilib ki, “Şərq-Qərb” nəşriyyat evində çapdan çıxmış bu kitab mütəxəssislər – tarixçilər və şərqşünaslar, habelə Azərbaycan tarixinin həmin dövrü və Şah İsmayıl Səfəvinin siyasi irsi ilə maraqlanan oxucular üçün nəzərdə tutulub.

Almaniyanın Köln şəhərində nüfuzlu Köln Universitetində Alman Azərbaycan Mədəniyyət Evi, Soyqırım Həqiqətlərini Tanıtma İctimai Birliyi və Alman Türkiyə Məzunları Birliyinin təşkilatçılığı ilə Xocalı Soyqırımı ilə bağlı (“XXI əsrdə Azərbaycan geostrateji baxımdan”) konfrans keçirilib.

Alman Azərbaycan Mədəniyyət Evindən APA-ya verilən məlumata görə, tədbir öncə soyqırım qurbanlarının xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla anılması ilə başlayıb.

Alman Azərbaycan Mədəniyət Evinin başqanı Altay Rüstəmli rəhbərlik etdiyi təşkilatın Xocalıya ədalət kampaniyası çərçivəsində atılan addımlar və görülən işlərlə bağlı məlumat verib. O bildirib ki, Xocalı soyqırımı ilə bağlı bir sıra tədbirlər, konfranslar təşkil olunacaq.

TürOk başqanı Tanju Can diqqətə çatdırıb ki, Xocalı soyqırımı bütün türk dünyasının problemidir: “Bu qətliam bütün türk dünyasına qarşı törədilib. Əgər Qarabağda bir əl kəsilibsə deməli bütün türk dünyasının qanı axıb”.

Daha sonra çıxış edən Soyqırım Həqiqətlərini Tanıtma İctimai Birliyinin sədri Ceyhun Ələkbərov bu mövzuda danışmağın onun üçün həddindən artıq çətin olduğunu bildirib. Təkcə ata tərəfdən 40-dan artıq qohumunun itirdiyini deyən C. Ələkbərov Xocalı qətliamınının təkcə türk dünyasına və müsəlmanlara qarşı deyil, bütün bəşəriyyətə qarşı yönəlmiş soyqırım aktı olduğunu vurğulayıb: “Mən həmin hadisələrin canlı şahidiyəm. Hər dəfə bu mövzuya toxunanda o dəhşətləri yenidən yaşayıram. Ona görə də çox danışmaq istəmirəm. Onu əlavə edim ki,“Xocalıya Ədalət” kampaniyasının rəhbəri xanım Leyla Əliyevanın Xocalı soyqırımının dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətindəki göstərdikləri fəaliyyətləri əvəzsizdir. Bir daha bir Xocalı sakini olaraq burada oturan hər bir şəxsə öz minnətdarlığımı bildirirəm”.

Millət vəkili Musa Qasımlı isə ermənilərin azərbaycanlılara, ümumiyyətlə türklərə qarşı törətdikləri cinayətlərdən, həmçinin, onların tarix boyu həyata keçirdiyi məkrli planlardan danışıb. Onun sözlərinə görə, Ermənistanın soyqırım siyasəti həyata keçirdiyi artıq sübut olunub. Ermənilərin əsas hədəfi müsəlmanları tarixi torpaqlarından qovmaq, böyük Ermənistan yaratmaq olub. Daha sonra isə o, getdikcə güclənən Azərbaycan dövlətinin bu problemi həll edəcəyini bildirib: “Xaricdə yaşayan soydaşlarımız ümummilli maraqlar ətrafında birləşməlidirlər”

Daha sonra Səriyyə Cəfərova çıxış edib və Xocalı qətliamı barədə danışıb. Almaniyada yaşayan yazar Orxan Aras isə deyib ki, biz, burada matəm, ağlamaq üçün deyil, qələbəni qeyd etmyə gəlmişik: ”22 il keçməsinə baxmayaraq bu hadisə unuduulmur və getdikcə daha çox tanıdılır”.